Polderkunst

Plaatselijk beroemd

Sinds de Gouden Eeuw zijn er Hollandse Meesters met wereldfaam. Als ik google naar “worldfamous paintings” dan zijn onder de eerste 100 afbeeldingen diverse bekende werken van Nederlandse kunstenaars. Van Gogh scoort het hoogst. Het Melkmeisje van Vermeer is een opvallende topper, net als het meisje met de parel. En ja, rond de 100e plaats staat de Nachtwacht. We zijn terecht trots op onze grote meesters die een eervolle plaats innemen tussen giganten als Michelangelo en Rafael.

Ook de laatste honderd jaar zijn er veel grootmeesters van Hollandse bodem geweest. Mondriaan, De Cobra-groep met Appel, Corneille, en Constant. Of Willem de Koning, Esscher en Paul Citroen. Toch is kunst de afgelopen honderd jaar een tamelijk lokaal verschijnsel geweest.
Sommige kunstenaars trokken er op uit, naar de hot-spots. Het gebeurde eerst in Parijs, een broedplaats van nieuwe kunststromingen. Door de tweede wereldoorlog verplaatste zich dat naar New York. Maar als je gewoon in Groningen bleef of in Bergen, dan was je afzetmarkt niet groter dan 100 kilometer. Naam en Faam hebben dus niet alleen met kwaliteit te maken, maar ook met plaats en tijd. Datzelfde geld voor andere nationale schilders in Europa die in onze polder onbekend zijn gebleven. Ten onrechte overigens.

Een van mijn onderzoeksvragen is, of wij in deze tijd van globalisering, internet en social media iets merken van de schaalgrootte waarin een kunstenaar zich kan profileren. En: of onze actuele Polderkunst gelijkenissen vertoont met trends uit andere landen. Is het WorldWideWeb de nieuwe hotspot en zo ja, wat merken wij daarvan? Dat is een tweerichtingsverkeer: de wereldwijde invloed van kunstenaars op elkaar en daarnaast
  de kwaliteit of thematiek die daarmee inzichtelijk wordt boven de landgrenzen uit.
Mijn eerste indruk is, dat dit vreemd genoeg nauwelijks het geval is. Internet is zeker de nieuwe hotspot waar alle mogelijke kunstuitingen vindbaar zijn. Maar of die kunst vervolgens in galeries of musea beschikbaar komt in onze polder: neen. En of onze polderkunstenaars hun kunst gemakkelijker kunnen exporteren: neen. Natuurlijk zijn er voorbeelden van grote namen die wereldwijd furore maken, zoals de Chinees Ai Weiwei. En natuurlijk zijn er uitzonderlijke grootheden en fenomenen die ofwel kwaliteit maken ofwel de aandacht naar zich toe trekken. Maar “im grossen Ganzen” blijft kunst een lokaal gebeuren. Denken we te klein? Heeft kunst een te klein actieradius? Is er een bepaald mechanisme dat grote namen groter maakt en kleine namen klein houdt?
Voorlopig hebben we te maken met een Nederlandse markt van Nederlandse ‘levende ‘ kunst in een Nederlandse polder. Beroemd worden kan altijd nog…

(wordt vervolgd, by KARL©)

Kunst als nationaal verschijnsel

Hiernaast afgebeeld is een zeefdruk van Ans Markus. Zij behoort tot de grote bekenden in ons land. Haar stijl wordt 'magisch realisme' genoemd vanwege de dromerige en soms mystieke sfeer waarin ze haar personages uitbeeldt.

 

Verder nog een paar impressies van bekende schilders binnen de grenzen van de polder.


Impressies

Wil Willemsen (1943) - 'onder ons'                            Annemiki Blok (1953) - voorjaarsbloesem